BIBLIOTEKA PUBLICZNA W TRZEBINI

Projekt dyplomowy magisterski dotyczący miasta, które jest moją małą ojczyzną – Trzebini. Praca jest odpowiedzią na lokalne potrzeby mieszkańców. Ma na celu podniesienie prestiżu do rangi europejskiego miasta XXI wieku, stworzenie symbolu, który kształtowałby społeczną tożsamość i który byłby powodem do dumy. Jednocześnie dopełnia wdrażane programy rewitalizacyjne poprzez ogromny wpływ na rozwój osobisty i kulturalny lokalnej społeczności. Po studiach współczesnych tendencji kształtowania przestrzeni bibliotecznych i analizach dostępnych materiałów z zakresu niezrealizowanego projektu nowej placówki biblioteki z 2008 r. został opracowany program funkcjonalno-użytkowy budynku, a także bryła obiektu.

Lokalizacja

Obiekt zlokalizowany jest przy skrzyżowaniu ulic Ochronkowej (droga od strony Rynku) i Krakowskiej (droga krajowa nr 79) w Trzebini. Powierzchnia wspólna działek na których znajduję się obiekt to 5656 m². W najbliższym sąsiedztwie znajdują się budynki mieszkalno-usługowe, usługowe, dom handlowy „Orion” oraz Komisariat Policji. W przeszłości w tym miejscu istniała stacja benzynowa, po której pozostało charakterystyczne wypłaszczenie terenu. Różnica wysokości pomiędzy krańcami działek wynosi ponad 3 m. Dojście do działki możliwe jest od strony ulicy Krakowskiej i Ochronkowej. W pobliżu – w odległości około 5 min drogi pieszej – znajdują się dwa bezpłatne parkingi miejskie łącznie z 177 miejscami parkingowymi. Ponadto po drugiej stronie ulicy ulokowany jest przystanek autobusowy w kierunku Krakowa, a w przeciwnym w odległości 5 min. Na terenie powiatu działa Związek Komunalny „Komunikacja Międzygminna” Chrzanów. Widoczne na zdjęciu bloki mieszkalne na Osiedlu Widokowym, którego gęstość zaludnienia jest najwyższa w obszarze miasta, oddalona jest o 10-15 min drogi pieszej od lokalizacji obiektu. W projekcie przewidziany został parking obsługujący budynek z 25 miejscami (w tym 2 dla osób niepełnosprawnych, zlokalizowane najbliżej wejścia). Ze względu na dogodną lokalizację założono, że użytkownicy będą do biblioteki przychodzić a nie przyjeżdżać. Przewidziano również parkingi rowerowe ulokowane pod zadaszeniem, aby uchronić je od odpadów atmosferycznych. W odległości 15 min ruchu pieszego znajduję się Dworzec Kolejowy.

Na terenie miasta istnieje obecnie kilka obiektów użyteczności publicznej, z których korzystają mieszkańcy. Jest to m.in. Powiatowy Młodzieżowy Dom Kultury w Trzebini, Dom Kultury „SOKÓŁ”, Kino „SOKÓŁ” oraz Miejska Biblioteka Publiczna Adama Asnyka. Placówki oferują wiele zajęć z różnych dziedzin – muzyka, taniec, fotografia i film, zajęcia plastyczne, teatr, grafika komputerowa – jednak ulokowane są w starych, XX-wiecznych budynkach, które nie odpowiadają już dzisiejszym wymaganiom. Niektóre z nich na początku tego wieku przeszły renowację lub drobny remont, jednak są dalekie od europejskich standardów i przez to tracą użytkowników.

Z danych statystycznych GUS na terenie gminy działa aż 122 kół, klubów lub sekcji, do których należy 1248 osób, 12 grup artystycznych (146 członków) i są one zlokalizowane w 14 ośrodkach kultury. Analizowane dane dotyczące bibliotek w 2017 roku mówią o 8477 czytelnikach (około 25% wszystkich mieszkańców) . Porównując te informację z miastem Oświęcim, które w ostatnich latach wzbogacone zostało o nową placówkę biblioteki zauważymy dużą różnicę w procentowym udziale czytelników do liczby ludności. Na 38 678 osób zamieszkujących stolicy powiatu oświęcimskiego, aż 36 % to czytelnicy miejskiej biblioteki (14 113 użytkowników). Pielęgnowanie rozwoju intelektualnego i dostęp do wiedzy to fundament dobrze rozwijającego się, mądrego i wykształconego społeczeństwa. Kultura jest jednym z narzędzi wykorzystywanych przy rewitalizacji przestrzeni miejskich. Ma niebagatelny wpływ na jakość przestrzeni i życia mieszkańców, jest motorem zmian ekonomicznych i społecznych. Mimo pozytywnych przykładów metamorfoz w miastach europejskich, często dofinansowywanie wymiaru kultury traktowane jest jako zbędny luksus.

02_opracowanie

idea projektu

Całemu procesowi projektowemu towarzyszyło kilka myśli przewodnich.

otwartość       dostępność       spokój      równowaga i różnorodność    ochrona środowiska

Biblioteka miała być przede wszystkim otwarta. Jej przejrzystość, możliwość bezpośredniego zaglądnięcia do środka, a jednocześnie bezpieczna, i przyjazna atmosfera okazały się wymagającym zagadnieniem. Budynek w dużej części jest przeszklony. Zauważymy wyraźną różnice pomiędzy skrzydłem wschodnim i zachodnim, a także, całkowicie wykończony przy pomocy szkła, hol pośrodku. Fragment obiektu znajdujący się tuż przy ulicy Ochronkowej wydaje się być betonową solidną bryłą ze szczelinami w postaci okien. W narożniku działki zaprojektowana jest najwyższa część budynku, w której mieści się sala teatralno-kinowa. Jej forma symbolizuje drążoną skałę. Jest to związane z lokalną historią miasta, które swą gospodarkę opierało na eksploatacji naturalnych złóż kopalnianych. Do przeszklonego holu można wejść z dwóch stron – północnej (pośrednio przez dziedziniec) i południowej (od ulicy Krakowskiej). 

 

Skrzydło biblioteczne, które kryje w sobie tradycyjną misję udostępniania zbiorów, zaprojektowane zostało jako przeszklona prostopadłościenna bryła wspierana na słupach. Elewacje urozmaicone zostały wertykalnymi ogrodami i panelami, które mają na celu ochronę budynku przed przegrzaniem, a jednocześnie przez swą ażurową formę zapewniają dostęp do światła dziennego. Przestrzeń z wolnym dostępem do książek, czytelnie dla dzieci i dorosłych, pomieszczenia do pracy cichej i grupowej zlokalizowane są na pierwszym i drugim piętrze. Dzięki dogodnemu ukształtowaniu terenu na poziomie parteru możliwe było stworzenie otwartego parkingu pod tą częścią obiektu. Użytkownicy mają dostęp do biblioteki również z poziomu 1 (od strony Rynku), gdzie dzięki nowoczesnym rozwiązaniom mogą wypożyczyć zasoby samodzielnie za pomocą karty bibliotecznej, dostępnej również w formie aplikacji na smartfony. System bramek i czujników zapewnia bezpieczeństwo i ochronę zbiorów. W części zachodniej obiektu znajdują się różnorodne sale tematyczne, podzielone na bloki według kondygnacji. Na parterze zlokalizowana jest strefa zajęć związanych z technologią (sala komputerowa, sale Virtual Reality, ciemnia fotograficzna) oraz duża sala wielofunkcyjna (z funkcją podzielenia na dwie mniejsze) o charakterze warsztatowo-laboratoryjnym z możliwością organizowania konferencji. Piętro wyżej znajduję się sala baletowa, sala muzyczno-instrumentalna i pracownia krawiecka. Dla użytkowników dostępne są dwie szatnie, każda z dostępem do pryszniców i toalety. Ostatnia kondygnacja to blok artystyczny. Użytkownicy mogą skorzystać z pracowni rysunku, modelarni, a także z marketspace’u (pomieszczenie z dostępem do rozmaitych narzędzi). W części kulturalnego centrum znajduję się jeszcze sala teatralno-kinowa dla 240 osób. Wygodne fotele, doskonały odbiór dźwięku i obrazu (dzięki zastosowaniu najnowszych technologii) pozwala na zachowanie najwyższych europejskich standardów.

Mając na uwadze troskę o środowisko, biblioteka została zaprojektowana zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Wykorzystuję ona energię słoneczną dzięki panelom fotowoltaicznym, energię z głębi ziemi przy pomocy sond gruntowych, a także filtruje i magazynuje wodę deszczową, która potem używana jest do nawadniania roślin oraz obsługi sanitariatów. Liczne ogrody wertykalne, a także zielony dach ma na celu zwiększenie powierzchni biologicznie czynnej oraz poprawienie jakości przestrzeni.

PLANSZE PROJEKTOWE